Jesse Weltevreden

Winkelen in het internettijdperk

Vormgeving: Typography Interiority & Other Serious Matters, paperback met grote flap, 132 pagina's, 17 x 24 cm
Tekst in Nederlands, ISBN 978-90-5662-531-3 Prijs: € 22,50

NAi Uitgevers i.s.m. het Ruimtelijk Planbureau, Den Haag

De steeds grotere populariteit van winkelen via het internet zal de komende jaren leiden tot forse veranderingen in het winkellandschap. Met name in de binnensteden zullen bepaalde winkels, zoals reisbureaus, bruingoed- en witgoedzaken, cd-winkels en boekhandels, als gevolg van de concurrentie van het internet zelfs grotendeels uit het straatbeeld verdwijnen.

Dit is een van de conclusies uit de vandaag verschenen RPB-studie 'Winkelen in het internettijdperk'. In deze studie is onderzocht welke gevolgen het internetwinkelen heeft voor consumenten en winkeliers, voor de stedelijke en de landelijke gebieden, voor winkelgebieden, en voor het personen- en goederenvervoer. Tot op heden vallen de ruimtelijke gevolgen van het internetwinkelen nog mee. De komende jaren echter zullen de ruimtelijke effecten van het e-shoppen steeds duidelijker zichtbaar worden.

De afgelopen jaren kende de e-handel tussen winkels en consumenten (b2c e-commerce) een ongekende opmars in Nederland. Steeds meer mensen zoeken productinformatie op het internet, worden door het gebruik van prijsvergelijkingssites prijsbewuster en doen ook aankopen via het internet. In 2005 was het aandeel van de onlineverkopen in de totale detailhandelsomzet nog beperkt - zo'n 2,8 procent -, maar in de komende vijf jaar zal dit naar verwachting toenemen tot zo'n 10 procent.

Van alle winkelgebieden in Nederland zijn het vooral de binnensteden waar de gevolgen van e-shoppen het grootst zijn. Daar neemt zowel het aantal winkelbezoeken als het aantal gedane aankopen af. Zo zou in 2006 42 procent van alle aankopen die via het internet zijn aangeschaft, zonder de mogelijkheid tot e-shoppen in de binnenstad zijn gedaan. Deze afname heeft er vooral mee te maken dat zich juist in de binnensteden de meeste winkels bevinden met e-commercegevoelige producten, zoals witgoed en bruingoed, boekhandels, reisbureaus en cd-zaken.
Maar ook de traditionele winkeliers op het platteland ondervinden negatieve gevolgen van het internetwinkelen. Doordat de consumenten in de landelijke gebieden in hun nabije omgeving minder winkels ter beschikking hebben, biedt de mogelijkheid tot internetwinkelen hen veel voordelen. De traditionele winkeliers in de landelijke gebieden zien hierdoor hun omzet dalen. Een omzetdaling bovendien die vaak niet wordt gecompenseerd door een onlineverkoop van hun producten.

De buurt- en wijkcentra, waar consumenten hun dagelijkse boodschappen halen, worden het minst beïnvloed door de opkomst van e-commerce. Zolang het doen van de dagelijkse boodschappen via het internet beperkt blijft, zullen deze centra ook in de toekomst nauwelijks nadelige gevolgen van het e-shoppen ondervinden.