Daniëlle Snellen, Hans Farjon, Rienk Kuiper, Nico Pieterse

Monitor Nota Ruimte
De opgave in beeld

Vormgeving: Typography Interiority & Other Serious Matters, paperback met grote flap, inclusief cd-rom, 168 pagina's, 17 x 24 cm
Tekst in Nederlands, ISBN 90-5662-509-8 / 978-90-5662-509-2, € 22,50

NAi Uitgevers i.s.m. het Ruimtelijk Planbureau, Den Haag

Met de Nota Ruimte stelt de rijksoverheid zichzelf voor een aanzienlijke opgave. Om de doelstellingen van die nota te realiseren, moeten de ontwikkelingen van de afgelopen jaren op tal van gebieden worden bijgestuurd. Zo gaat de verstedelijking ten koste van de groene ruimte, de kwetsbaarheid voor overstromingen en wateroverlast neemt toe en de diversiteit van stedelijke centra neemt af. Dat blijkt uit de studie 'Monitor Nota Ruimte. De opgave in beeld' van het Ruimtelijk Planbureau en het Milieu- en Natuurplanbureau. Kennis en innovatie zijn van steeds groter belang voor de economie. Veel regio's streven er dan ook naar hun positie binnen de internationale kennisnetwerken te verbeteren en tegelijkertijd de regionale inbedding van bedrijven en kennisinstellingen in de kennisgedreven sectoren te versterken. Zo presenteert Leiden zich als kenniscluster in de life sciences. Toch is dit soort kennisnetwerken nog maar zelden in kaart gebracht. Om in deze kennislacune te voorzien wordt in deze studie aan de hand van wetenschappelijke copublicaties in de periode 1988-2004 de ruimtelijke structuur geanalyseerd van kennisnetwerken, en hun dynamiek, binnen de kennisgedreven technologieën tussen Nederlandse regio's onderling en tussen Nederlandse regio's en het buitenland. Copublicaties zijn een goede graadmeter voor nieuwe wetenschappelijke kennis en samenwerking.

De kwantitatieve doelen van de Nota Ruimte op het gebied van verstedelijking beogen een continuering van recente stedelijke ontwikkelingen. Zo kwam in de afgelopen jaren de meeste groei terecht in de Randstad, de regio die in de nota is aangewezen als economisch, politiek, bestuurlijk, sociaal en cultureel hart van ons land. Verstedelijking vindt - ook voordat de Nota Ruimte van kracht werd - al gebundeld plaats, stedelijke centra worden intensiever benut en bebouwing buiten de stad vindt vaak plaats aan de stadsrand of in gebundelde vormen verder weg. Ook de recente ruimtelijke ontwikkeling op het platteland is in het algemeen in lijn met de globale doelen van de nota. De ruimtelijke samenhang van de natuurgebieden in de Ecologische Hoofdstructuur is duidelijk toegenomen doordat het rijk deze gebieden heeft aangekocht en ingericht. Intensieve vormen van landbouw zijn in de afgelopen jaren al in enige mate gebundeld.
De studie is verricht in opdracht van de minister van VROM. Om zicht te kunnen houden op de doelbereiking van het beleid zoals geformuleerd in de Nota Ruimte (2004), heeft Dekker de beide planbureaus gevraagd de feitelijke ruimtelijke ontwikkelingen te monitoren. De monitor bevat informatie op grond waarvan het beleid kan worden bijgesteld. Het is daarmee nadrukkelijk geen beleidsevaluatie in de zin dat hij de uitvoering, doorwerking en effectiviteit van het beleid van de Nota Ruimte analyseert. In deze eerste rapportage - de nulmeting - worden de relevante ruimtelijke ontwikkelingen beschreven voor de periode voorafgaand aan de vaststelling van de nota, dat wil zeggen tot 2004. Zo ontstaat een beeld van de opgave waar het ruimtelijk beleid voor staat.

> Laatste exemplaren verkrijgbaar bij NAi Boekverkopers